Ιωάννης-Εφραίμ Αγγέλου, Αρκτούρος

 

πηγή

Ιωάννης-Εφραίμ Αγγέλου Ε2
3ο Πειραματικό δημοτικό σχολείο Ευόσμου

 

Ο ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ είναι μία αστική, μη κυβερνητική και μη κερδοσκοπική, περιβαλλοντική οργάνωση με έδρα την Φλώρινα. Ιδρύθηκε το 1992 κι έχει ως στόχο την προστασία της άγριας πανίδας και του φυσικού περιβάλλοντος στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Αφορμή της ίδρυσής του ήταν η ανάγκη εύρεσης άμεσης λύσης στο τότε διαρκώς αυξανόμενο πρόβλημα της αιχμαλωσίας αρκούδων αλλά και λύκων. Μια αφορμή που οδήγησε σε ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο δράσεων και ενεργειών. 

 

Στο χωριό Νυμφαίο της Φλώρινας βρίσκονται οι εγκαταστάσεις του Αρκτούρου για τη φιλοξενία των αρκούδων σε μία ειδικά περιφραγμένη έκταση 50 στρεμμάτων, σε υψόμετρο 1.350μ. Επιπλέον, στις Αγραπιδιές Φλώρινας, μέσα σε ένα ειδικά περιφραγμένο τμήμα φυσικού δάσους βελανιδιάς, έκτασης 70 στρεμμάτων, φιλοξενούνται όλοι οι λύκοι που κατάφεραν να διασωθούν από τον Αρκτούρο, όπως ο Ορφέας και η Ευρυδίκη, δύο λύκοι που κατασχέθηκαν από ιδιώτη στη Σερβία, ο οποίος τα είχε παράνομα στην κατοχή του, και μία αγέλη λύκων από την Ιταλία που ζούσαν σε άθλιες συνθήκες διαβίωσης.

Από το 1995 ο Αρκτούρος υλοποιεί με επιτυχία και με την έγκριση του Υπουργείου Παιδείας, δράσεις Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης στα σχολεία της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Κάθε χρόνο 100.000 μαθητές και μαθήτριες δημοτικών, γυμνασίων και λυκείων εκπαιδεύονται από την εξειδικευμένη παιδαγωγική ομάδα του Αρκτούρου που υλοποιεί τα προγράμματα σε νομούς της Αττικής και της Θεσσαλονίκης καθώς και σε άλλους κοντινούς νομούς. Εκτός από τις σχολικές αίθουσες, τα εκπαιδευτικά προγράμματα υλοποιούνται και στις εγκαταστάσεις του ΑΡΚΤΟΥΡΟΥ αλλά και στη ... φύση!

Μία από τις μεγάλες επιτυχίες του Αρκτούρου είναι η προσφυγή του στο Συμβούλιο της Επικρατείας για την ακύρωση της Υπουργικής απόφασης για την κατασκευή δρόμου στο τμήμα Παναγιά-Γρεβενά και την αναθεώρηση του σχεδιασμού τμήματος της Εγνατίας Οδού, ώστε να μη χαθεί σημαντικός βιότοπος και να εξασφαλισθεί η γενετική επικοινωνία για την αρκούδα και τα μεγάλα θηλαστικά στην περιοχή. Η ακυρωτική απόφαση του ΣτΕ οδήγησε στη συνεργασία του ΑΡΚΤΟΥΡΟΥ με την ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟ Α.Ε. στο πλαίσιο της οποίας υλοποιείται ειδικό ερευνητικό πρόγραμμα με την έγκριση της Ελληνικής Πολιτείας και με τίτλο "Πρόγραμμα αξιολόγησης των επιπτώσεων του έργου στο δασικό οικοσύστημα της περιοχής (με έμφαση στα μεγάλα θηλαστικά και την αρκούδα) από την κατασκευή και λειτουργία του τμήματος της Εγνατίας οδού "Παναγιά- Γρεβενά".

Από το πρόγραμμα που έχει συνολική διάρκεια έξι χρόνια έχει ήδη υλοποιηθεί η πρώτη διετής φάση (παρακολούθηση της κατάστασης των πληθυσμών και των βιοτόπως πριν την κατασκευή του έργου) με συμμετοχή του ΑΡΚΤΟΥΡΟΥ, της Εγνατίας Οδού Α.Ε., ειδικών επιστημόνων καθώς και δύο Πανεπιστημίων (ΑΠΘ και Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας). Το πρόγραμμα οδήγησε σε περαιτέρω βελτίωση των τεχνικών χαρακτηριστικών του έργου (προς όφελος του περιβάλλοντος), τα οποία προς το παρόν προβλέπουν 13,2 χλμ. σήραγγες και 3,7 χλμ. γέφυρες σε σύνολο μήκος έργου 34 χλμ.     

πηγή
https://www.arcturos.gr/ 

Αρκτούρος "Αιχμάλωτα άγρια ζώα στην Ελλάδα" (Θεσσαλονίκη 2011) Κέντρα περίθαλψης ειδών άγριας πανίδας και καταφύγια αιχμάλωτων ζώων

Ως Κέντρα Περίθαλψης Ειδών Αγρίας Πανίδας ορίζονται οι χώροι που υποδέχονται, φιλοξενούν και περιθάλπουν άγρια ζώα, τα οποία δεν είναι ικανά να επιβιώσουν χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση (Υπουργική Απόφαση 33617/2000). Βασικός σκοπός της φιλοξενίας των ζώων είναι η επανένταξη στο φυσικό τους περιβάλλον, αν και όποτε αυτό κριθεί δυνατόν, ή η μέριμνα για την ευζωία τους, στις περιπτώσεις κατά τις οποίες η επανένταξη κρίνεται αδύνατη. Στην Ελλάδα, υπάρχει νομικό πλαίσιο για τη λειτουργία των κέντρων περίθαλψης και, παρά το γεγονός ότι έχουν γίνει κάποια σημαντικά βήματα εθελοντικής βάσης, η συστηματικότερη και μεθοδικότερη οργάνωσή τους αποτελεί άμεση αναγκαιότητα. Άμεση αναγκαιότητα αποτελεί επίσης και η ανάγκη της δημιουργίας περισσότερων χώρων ΜΟΝΙΜΗΣ φιλοξενίας άγριων ατόμων και ειδών που ΔΕΝ είναι επανεντάξιμα. 

 

Ο όρος "Καταφύγιο Αιχμαλώτων Ζώων", παρ' όλο που χρησιμοποιείται πολλές φορές, εντελώς καταχρηστικά, από τους ζωολογικούς κήπους ή τις προσωπικές συλλογές, δεν υφίσταται στην Ευρωπαϊκή νομοθεσία, και αυτή η ασάφεια των όρων δίνει την δυνατότητα στους ζωολογικούς κήπους να δημιουργούν ακόμα μεγαλύτερη σύγχιση στο κοινό σχετικά με την προστασία των αγρίων ζώων. Στην Ευρώπη, οι χώροι που λειτουργούν ως καταφύγια είναι εξειδικευμένοι, με την έννοια ότι δεν φιλοξενούν ποικιλία ειδών, αλλά ΜΕΜΟΝΩΜΕΝΑ ΕΙΔΗ. Για παράδειγμα, καταφύγια αρκούδων (εκτός από αυτό του ΑΡΚΤΟΥΡΟΥ) υπάρχουν επίσης στην Αυστρία, στην Βουλγαρία, στην Γερμανία, στην Ρουμανία και στην Ρωσία. Στην Ισπανία, στην Ολλανδία και στο Ηνωμένο Βασίλειο, υπάρχουν καταφύγια πρωτευόντων.

Οι όροι και οι έννοιες είναι απολύτως απαραίτητο να ξεκαθαριστούν και νομοθετικά, ούτως ώστε να καταστεί απολύτως σαφές τι ακριβώς σημαίνει ζωολογικός κήπος, τι καταφύγιο αιχμαλώτων ζώων, και ποιες είναι οι διαφορές τους. Σε γενικές γραμμές, τα καταφύγια αιχμαλώτων αγρίων ζώων έχουν τα εξής χαρακτηριστικά: 

1.- Χώρους διαβίωσης επαρκείς και κατάλληλους, που παρέχουν στα ζώα την δυνατότητα να εκδηλώσουν την φυσιολογική συμπεριφορά που ορίζει το είδος τους. 

2.- Οι χώροι διαβίωσης ενός καταφυγίου παρέχουν επίσης στα ζώα την δυνατότητα της ιδιωτικής απομόνωσης κατά βούληση, καθώς και τον κατάλληλο "περιβαλλοντικό εμπλουτισμό", δηλαδή ερεθίσματα παρόμοια με αυτά που θα είχαν, αν ήταν ελεύθερα στο φυσικό τους περιβάλλον. Σε αντίθεση με τους ζωολογικούς κήπους, οι επισκέψεις του κοινού στους χώρους των ζώων των καταφυγίων είναι απολύτως ελεγχόμενες, για να μην τα ενοχλούν. 

3.- Σε αντίθεση με τους ζωολογικούς κήπους, ένα καταφύγιο υιοθετεί πολιτική ΜΗ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗΣ και μη εμπορίας των ζώων που φιλοξενεί. Τέλος, ένα καταφύγιο παρέχει φροντίδα για όλην την διάρκεια της ζωής των ζώων, στην περίπτωση που αυτά δεν θα μπορέσουν ποτέ να επανενταχθούν στο φυσικό τους περιβάλλον.

Στην Ευρώπη, σήμερα, πολλά από τα υπάρχοντα καταφύγια θεωρούνται ήδη υπερπλήρη, δεδομένου ότι διαθέτουν συγκεκριμένο αριθμό θέσεων και μπορούν να καλύψουν έναν περιορισμένο αριθμό ζώων, προκειμένου να εξασφαλίσουν την ευζωία τους, η οποία αποτελεί προτεραιότητα. Η ανάγκη της δημιουργίας περισσοτέρων Καταφυγίων Αιχμαλώτων Ζώων, καθώς επίσης και η αναγνώριση και θέσπιση κανόνων λειτουργίας και προδιαγραφών, τόσο στην Ελλάδα όσο και γενικότερα στην Ευρώπη του σήμερα, είναι άμεση και επιτακτική. 

 

πηγή 

Διαστήματα Ηλιοφάνειας  

Αρκτούρος "Αιχμάλωτα άγρια ζώα στην Ελλάδα (Θεσσαλονίκη 2011) σ. 25-26. 

φωτο 1, φωτο 2, φωτο 3